De laatste jaren is er in veel wateren in Nederland onverklaarbare sterfte opgetreden onder karpers. In een enquête die de Organisatie ter Verbetering van de Binnenvisserij (OVB) heeft gehouden onder hengelsportverenigingen en beroepsvissers, zijn bijna tienduizend dode karpers gedurende de afgelopen vier jaar gemeld. De sterfte blijkt vrijwel overal in Nederland en dan vooral in het voorjaar op te treden.

De OVB heeft aan het begin van de zomer van 2004 ongeveer 1200 enquêtes verstuurd naar alle hengelsportverenigingen en beroepsvissers in Nederland. Hiervan zijn 350 enquêtes terug ontvangen. Een vierde deel van de verenigingen/beroepsvissers heeft in de afgelopen jaren met karpersterfte te maken gehad.

De verspreiding van karpersterfte is te zien op de kaart. Alleen Friesland en de Zeeuwse en Zuid-Hollandse Eilanden lijken redelijke gespaard te worden. De grootste melding van karpersterfte kwam wel uit Zeeland, 3175 dode karpers in 2002 en 900 in 2003. In totaal zijn in de periode 2000-2004 9436 dode karpers gemeld.

Drukbeviste wateren
Wat opvalt, is dat karpersterfte meer optreedt in wateren die druk bezocht worden door karpervissers dan in wateren waar nauwelijks vissers komen.

Dat zou misschien kunnen komen doordat karpers die regelmatig gevangen worden en niet voorzichtig worden genoeg behandeld, stress ondervinden en daardoor verzwakken. Maar het is even goed mogelijk dat, juist in wateren waar veel mensen vissen, zieke en dode karpers veel eerder worden opgemerkt.

Gevolg van uitzettingen?
De cijfers laten verder een verband zien tussen wateren waar (te) veel karpers zijn uitgezet en de kans op karpersterfte. Door overbezetting komen de vissen vermoedelijk onderling meer met elkaar in contact, waardoor ziektes gemakkelijker kunnen worden overgedragen. Bij het uitzetten van vis is het bovendien altijd mogelijk dat er exemplaren bij zitten die een besmettelijke ziekte onder de leden hebben. Die kans is helemaal aanwezig als karpers van het ene naar het andere water worden overgeplaatst.

Karpersterfte voorkomen
We weten nog niet voldoende om nu al te kunnen zeggen hoe karpersterfte in de toekomst te voorkomen is. De resultaten van de enquête geven nog geen helder beeld wat karpersterfte veroorzaakt. Toch kunnen willen we enkele adviezen geven:geen illegale karperverplaatsingen;geen onnodige stress veroorzaken bij karper;alert zijn op zieke vissen;bij verdenkingen: materiaal goed drogen (voorkomen van besmetting);calamiteiten-regelgeving volgen;melden bij de vereniging (die meldt de sterfte bij de OVB).

Vervolg
Om meer te weten te komen over de precieze omstandigheden waaronder karpers dood gaan, zal de OVB binnenkort nog meer gegevens gaan opvragen bij de hengelsportverenigingen die in eerste instantie karpersterfte op hun water hebben gemeld.

Bron: OVB, 2005